Geef jij ook stembevrijding?

Geef jij ook stembevrijding?

“Geef jij ook stembevrijding?”- dat is een vraag die ik heel regelmatig krijg. Het is een prachtige vraag, over het verlangen naar een vrije stem, en ik vind hem heel mooi passen bij deze Bevrijdingsdag, die gaat over vrijheid in al haar vormen, vrijheid voor iedereen.

Geef jij ook stembevrijding?
Vrijheid voor de stem

Eigenlijk moet ik altijd een beetje lachen als die vraag me wordt gesteld– want ja, ik doe niet anders dan stemmen bevrijden, al sinds ik zo’n 15 jaar geleden met mijn stem- en zangpraktijk begon.

Wat is dat eigenlijk, stembevrijding?

Wat is dat dan eigenlijk, stembevrijding? Mensen die die vraag stellen, zijn meestal op zoek naar een vorm van stem-expressie – een vrije vorm van stemgebruik, zonder de vaste vorm van een lied of aria. Een vorm van stemgebruik, waarbij er een directe verbinding is met de uiting van een emotie die iemand ervaart.

Vergeten zelfexpressie

Heel lang geleden, ver voordat wij als mensensoort gebruik gingen maken van een gesproken taal, drukten wij ons uit door middel van klanken. Deze klanken waren een directe expressie van wat iemand voelde – zónder tussenkomst van het hoofd, zoals dat tegenwoordig bij gesproken taal het geval is. De stem was één met de lichaamsexpressie en gewoon een manier om met de omgeving te communiceren wat er in ons leeft. Een unieke expressie van wie we zijn.

Door het ontstaan gesproken taal werd de mind betrokken bij de klank en de communicatie – daardoor kwamen er veel nieuwe mogelijkheden bij het stemgebruik en werd alles verfijnder. Tot op zekere hoogte is taalontwikkeling natuurlijk een groot voordeel voor de communicatie. Maar in onze Westerse wereld is het ook vaak doorgeslagen: wij communiceren bijna nog uitsluitend vanuit ons hoofd en zijn de verbinding met ons lichaam, waar de stem een onderdeel van uitmaakt, vaak (in ieder geval voor een deel) vergeten. We bedenken wat we gaan zeggen of zingen, zonder dat er tegelijkertijd een echte verbinding met de innerlijke gevoelsbron bestaat. De ademhaling die zo’n prachtig voertuig is van onze emoties en onze stem wordt nog maar zelden optimaal gebruikt. En dat voelt beperkend – vaak onbewust, want een gewoonte voelt nou eenmaal als “normaal”.

Je stem wil graag bevrijd worden

En dat is waar de meeste stemmen bevrijd willen worden – dat is het verlangen wat veel mensen hebben: letterlijk zichzelf weer kunnen uiten, die unieke expressie van het leven zijn, door middel van de eigen stem. En zoals je hierboven al las, is dat een volkomen natuurlijk gevoel, die wens om jezelf te mogen zijn als je spreekt of zingt, om klank te mogen geven aan alles wat er in je leeft, wat je voelt, wat je beleeft.

Een vrije stem voor iedereen

Voor mij persoonlijk kan zingen dan ook niet zónder stembevrijding. In mijn holistische visie op zingen en stemgebruik kunnen we niet met allerlei technieken gaan werken voordat iemand een ervaring heeft van contact maken met de eigen natuurlijke adem, de eigen stem, de eigen stem leren kennen en een gevoel van eigenheid in de expressie. Dat heeft vaak veel met zelfvertrouwen te maken, gewoon durven spelen met de stem – net zoals kinderen dat doen. En het heeft te maken met het durven loslaten van klank-idealen: bij zingen weten we vaak zo goed hoe het moet klinken, want die-en-die zangeres doe het ook zo. Maar als jij een expressie van jouzelf bent met je stem, waarom zou je dan een ander nadoen? Waarom zou je niet op zoek gaan naar jouw eigen, unieke geluid in een aria of song? Ik zou daar zeker eens mee beginnen.

Een vrije stem is voor iedereen weggelegd

Of je nu zingt vanuit een vaste vorm (een lied of aria) of je zingt vanuit je gevoel (een stemimprovisatie bijvoorbeeld, of het direct uiten van emoties in klank): het word er leuker op als je jezelf toestemming geeft op zoek te gaan naar wie jij nou eigenlijk bent in klank! Een vrije stem is echt voor iedereen weggelegd, of dat nou bij spreken of zingen is – en ja, zèlfs bij het zingen van opera-aria’s (al is het dan voor de meeste zangers wel minimaal  een paar jaartjes stoeien met de vorm).

Ben je op zoek naar meer vrijheid in jouw stem? Bij spreken of bij zingen? Ik help je graag je eigen stem te onderzoeken, want ik hou van FREEDOM!

Monique van der Hoeven | zangeres | zang- en spreekstemcoach

Zing je Eigenwijs